در وطن ما چه مي گذرد؟

دکتر صفری از فرصت ها و تهدیدها می گوید

منطقه ویژه ، فرصت ها و تهدیدها

بسم الله الرحمن الرحیم

به دلائل مختلف تاکنون مصلحت نمی دانستم جراحی های کالبدی و موشکافی های محققانه راجع به منطقه ویژه و مشکلات آن را برای کارشناسان محترم استان و افکار عمومی تشریح کنم اما اکنون که بسیاری از رسانه های استانی به مسائل این منطقه علاقه و حساسیت نشان داده و از آنجا که ممکن است به دلیل عدم انتشار اطلاعات صحیح ، واقعیت های موجود وارونه جلوه داده شوند لذا تصمیم گرفتم نکاتی را با حفظ «مصـالح» معروض و عنداللزوم مطالب عمیقتری را در آینده ، به استحضار مردم دوست داشتنی و عزیز استان بوشهر برسانم :

۱- بر اساس ماده ۲۰ قانون تشكيل و اداره مناطق ويژه اقتصادي جمهوري اسلامي ايران كه درتاريخ 5/9/84 به تاييدمجمع تشخيص مصلحت نظام رسيد محدوده مناطق ويژه اقتصادي جزو قلمرو گمركي جمهوري اسلامي ايران نمي باشد . مفهوم روشن این ماده قانونی آن است که مناطق ویژه اقتصادی یک قلمرو اقتصادی بین المللی محسوب شده و نباید آن را در حد یک اداره دولتی یا سازمانهای محلی تقلیل و تنزل داد . این منطقه باید مستقل ، کارآمد و قوی اداره شده و از دخالت های نابجای مقامات دولتی در استان مصون بماند .

۲- بنا به تصریح ماده ۴ آئين نامه اجرائي قانون تشكيل و اداره مناطق ويژه اقتصادي جمهوري اسلامي ايران ، مدير منطقه (ویژه) توسط سازمان منطقه منصوب مي شود. لذا انتصاب مدیر منطقه از سوی استاندار ، فاقد وجاهت قانونی است . سازمان مسئول منطقه ویژه اقتصادی بوشهر طبق قانون ، شرکت عمران و توسعه است و هیئت مدیره این شرکت باید نسبت به تعیین مدیر منطقه و عزل و نصب وی تصمیم گیری کند .

۳- مطابق اساسنامه شرکت عمران و توسعه بوشهر (سازمان مسئول منطقه ویژه اقتصادی بوشهر ) انتخاب مدیر عامل این شرکت با پیشنهاد هیئت مدیره و موافقت استاندار انجام می پذیرد . بنابراین انتخاب مدیر عامل شرکت بدون اطلاع هیئت مدیره ، غیر قانونی است . گفتنی است که لزوما" مدیرعامل شرکت عمران و توسعه ، مدیر منطقه نیست و این دو می توانند مشابه بسیاری از مناطق ویژه اقتصادی کشور از هم تفکیک شده و ماموریت های مستقلی را به عهده بگیرند .

۴- اینجانب در اولین روز انتصاب و ساعاتی بعد از مراسم معارفه در حضور مدیرکل وقت برنامه ریزی و اقتصادی استانداری ، غیر قانونی بودن حکم خود را به جناب افراشته اعلام کردم اما ایشان با توجه به شیوه متداول برای انتصاب مدیر منطقه این اشکال را وارد ندانستند . البته نباید از نظر دور داشت که آئین نامه اجرائی قانون مناطق ویزه در سال ۸۵ تصویب و در خرداد ماه سال ۸۶ با اصلاحات انجام گرفته توسط معاون اول ریاست محترم جمهوری اسلامی ایران رسما" ابلاغ شد .

۵- بنیاد تعاون بسیج ، سازمان همیاری شهرداریهای استان و شرکت تعاونی مصرف کارکنان استانداری بوشهر ،تنها سهامداران شرکت عمران و توسعه هستند . این سهامداران در زمان تشکیل منطقه ویژه از سوی استاندار وقت (مهندس ندیمی بوشهری ) تعیین شدند تا با سرمایه گذاری های بعدی خود موتور صنعت و تجارت را در منطقه روشن کنند . اما عملا" از سوی این سهامداران غیر از مبلغ ناچیز اولیه ، هیچگونه مشارکت جدیدی برای افزایش سرمایه و رونق عمومی منطقه انجام نگرفت . آقای مهندس صفوی در طول قریب به ده سال مسئولیت منطقه ، تلاشهای موثری را برای تقویت بنیه مالی شرکت عمران و توسعه و ایجاد تحول در منطقه ویژه انجام داده و زحمات و رنج های فراوانی متحمل شدند . کمکهای جسته و گریخته استانداران وقت خصوصا" آقای مهندس ندیمی بوشهری نیز برای ادامه حیات منطقه بی تاثیر نیود اما در زمان آقای مهندس تبادار به صورت خاصی منطقه ویژه مورد توجه قرار گرفت و حمایت ها و سرکشی های مداوم ایشان زمینه ساز تحرک و نشاط در منطقه و همچنین بهره وری های متنوع شرکت عمران و توسعه گشت .

اینجانب در همان روزهای اولیه (کمتر از یک ماه ) و بعد از دریافت اطلاعات نسبتا" جامع از وضعیت شرکت عمران و توسعه و همچنین منطقه ویژه ، به استاندار محترم اعلام کردم که این شرکت حتی از توانائیهای متعارف برای گذران ایام برخوردار نیست چه رسد به آنکه منطقه مهمی را در ابعاد بین المللی اداره کند !

بدهیها ، کمبودها ، هزینه های متنوع و گسترده جاری و عدم وجود منابع در آمدزا دلائلی بودند که با قاطعیت و سماجت از ایشان بخواهم تا مرا معذور بدارند چرا که با آن وضعیت نمی توانستیم کار خاصی انجام دهیم . اما نظر ایشان این بود که با حمایت های ویژه و تامین اعتبار لازم در جهت رفع مشکلات زیر ساختی و سایر کمکهای راهگشا، دغدغه های موجود از بین خواهد رفت . حتی دوستان خوبم مثل جناب آقای مهندس صفوی دائما" اصرار بر ماندن و ادامه کار داشتند . در اولین اقدام طی نامه ای ضمن برشمردن آسیبها و تهدیدهای برجسته شرکت و منطقه ویژه ، پیشنهاداتی را برای برون رفت از بحران ها به حضور استاندار و اعضای محتم هیئت مدیره تقدیم کردم .

از جمله آن پیشنهادات ۱- افزایش سرمایه شرکت توسط سهامداران ۲- تبدیل سهام شرکت عمران و توسعه از سهامی خاص به عام و مشارکت مردم استان در این پروژه بزرگ اقتصادی یا فروش بخش قابل توجهی از سهام شرکت به سرمایه گذاران بخش خصوصــی و مشارکت فعال بخش خصوصـــی در منطقه ۳- تامین اعتبار فوری برای تکمیل زیر ساخت های منطقه و راه اندازی فاز ۲ با آماده سازی آب و برق و جاده دسترسی ۴- حمایت ویژه از سرمایه گذاران منطقه ویژه با ارائه تسهیلات فوری و رسیدگی به مشکلات جاری آنها و ... این پیشنهادات علی الظاهر مورد توجه قرار گرفت اما در عمل اتفاق خاصی را غیر از کارشکنی های حرفه ای از سوی بعضی از حوزه های اجرائی استان ملاحظه نکردیم ! اعتبار توافقی برای حل مشکلات زیر ساختی از ۶ میلیارد به کمتر از ۳ میلیارد تقلیل یافته و تقریبا" در اواخر سال ۸۵ تخصیص آن به حوزه معاونت عمرانی استانداری ابلاغ شد ( گفتنی است که شرکت عمران و توسعه به علت ماهیت خصوصی ، نمی تواند از اعتبار دولتی استفاده کند و تاکنون حتی یک ریال اعتبار دولتی دریافت نکرده است . اعتبار تخصیصی در قالب امور توسعه ئی و زیر ساختی در اختیار معاونت عمرانی قرار گرفته و از آن طریق هزینه می شود ) راجع به مسائل بعدی نیز انتظار ما بی فائده بود چرا که علی الظاهر ، منطقه ویزه برای بعضی ها مزاحم می نمود یا ...

۶- یکی دیگر از پیشنهادات راهبردی حقیر به جناب استاندار که هم باعث رونق سرمایه گذاری در استان و هم موجبات تحول در سرمایه گذاری های منطقه ویژه را فراهم می کرد راه اندازی و فعال نمودن ستاد سرمایه گذاری استان با سازماندهی جدید و رویکردی کارآمد و تحول گرا بود . این پیشنهاد نیز که تقریبا"در روزهای آغازین انتصابم به صورت مکتوب تقدیم استاندار گردید متاسفانه تاکنون عقیم ماند و علیرغم آنکه وجود چنین ستادی می توانست به کاهش فوق العاده فرایندهای رسیدگی به درخواست های سرمایه گذاراران و رفع مشکلات آنان منجر شده و ضمن ساماندهی ، هماهنگی و انسجام دستگاههای ذی مدخل در امر سرمایه گذاری (اعم از خارجی و داخلی) به سرگردانی های موجود خاتمه دهد ، شکل نگرفت . در اواسط سال گذشته بعد از آنکه احساس کردم شاید انتصاب من به عنوان رئیس ستاد سرمایه گذاری ، تشکیل این ستاد را از سوی بعضی ها مختل کرده است ! به جناب افراشته اعلام کردم که از این کار منصرف شود و حتی گزینه هائی را به ایشان معرفی و درخواست کردم که حتما" این ستاد را راه اندازی کنند اما تاکنون این ستاد نیز فعال نشد .

۷- گر چه مدت زمان کوتاه مدیریت اینجانب در یک مرکز بزرگ اقتصادی (کمتر از یکسال) نمی تواند برای قضاوت کافی باشد اما به گواه رشد جهشی در شاخص های اختصاصی و مطابق مدل های متعدد اندازه گیری های دقیق و کارشناسانه ای که در شاخص های عمومی این منطقه در طول سال ۸۵ انجام گرفت ، پر ظرفیت ترین تلاش اقتصادی و صنعتی در همین مدت محقق شده است . که شاید یکی از دلائل هجوم گسترده و بی امان به منطقه ویزه در طول سال گذشته و سال جاری ، همین شکوه و اعتبار مثال زدنی و انعکاس بین المللی سازو کارهای پایدار و قدرتمندانه منطقه ویژه بود . افق های روشنی که بسیاری از منتقدان کم سواد و بی مایه حتی از تخیل آن هم محرومند !

ناگفته های فراوانی است که فعلا" طرح آنها را به مصلحت نمی دانم . سخن های بسیار را فرو می خورم تا اگر مصلحتی برای نوشتن و گفتن پدید آید تقدیم کنم .

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

|+| نوشته شده توسط عبدالله نجفی در دوشنبه 25 تیر1386 و ساعت 16:39